Gái có chồng như rồng có vây, gái không chồng như cối xay chết ngỏng

Direct English translation

A woman with a husband is like a dragon with scales; a woman without a husband is like a grinding mill lying dead still.

Giải thích tiếng Việt
Thành ngữ phản ánh quan niệm xưa cho rằng người phụ nữ có chồng thì được nâng đỡ, vị thế, còn không chồng thì lẻ loi, khó nên thân. Cách nóichết ngỏngnhấn mạnh trạng tháidụng, bế tắc như cối xay mất chỗ tựa nên không vận hành được.
English explanation
This saying reflects an old belief that a woman gains support and status through marriage, while an unmarried woman is seen as lacking a necessary support. In this variant, the wording emphasizes a state of helplessness or uselessness, like a mill that cannot function because its pivot is gone.